Αν ψάξετε στα παλιότερα posts αυτού του site, θα δείτε ότι σχεδόν κάθε χρόνο έβγαζα μία λίστα με τους υποκειμενικά καλύτερους δίσκους του προηγούμενου έτους. Αυτούς που μου άρεσαν περισσότερο δηλαδή. Αυτή είναι μία διαδικασία που δεν γίνεται εύκολα, δεν γίνεται γρήγορα και δεν γίνεται στο τέλος του χρόνου. Κανονικά, θα έπρεπε να είναι μία διαδικασία που γίνεται όλη τη χρονιά (για όποιον θέλει να την κάνει) και στο τέλος του έτους απλώς να ρίξει μία ματιά ακόμα στην τελική “λίστα” και να δει αν του περισσεύει ή του λείπει κάτι.
Από τη στιγμή που μιλάμε για μία λίστα με τα “καλύτερα”, πρέπει να εφαρμόσουμε κριτήρια. Αν θέλουμε να λέμε ότι κάναμε τη δουλειά σωστά, πρέπει να εφαρμόσουμε κριτήρια και να είμαστε σίγουροι για αυτά. Αυτές όμως οι λίστες έχουν δύο πολύ σημαντικά προβλήματα. Δύο προβλήματα αξεπέραστα.
Κάποια πράγματα δεν συγκρίνονται…
Καλώς ή κακώς, η rock και η metal μουσική έχουν διάφορες σκηνές, ιδιώματα, υποϊδιώματα και πάει λέγοντας. Καλώς ή κακώς, το death-doom έχει διαφορετικό ήχο από το doom-death. Ξέρω ότι μπορεί να φαίνεται σε πολύ κόσμο περιττό, ή και εκνευριστικό, αλλά έχει σημασία και χρησιμότητα η ύπαρξη αυτών των διαχωρισμών. Βοηθάει τον ακροατή (ανεξάρτητα εμπειρίας) να καταλάβει τι πρόκειται να ακούσει. Η metal μουσική ειδικά, έχει να προσφέρει τόσα πολλά διαφορετικά πράγματα, που εδώ και πολλά χρόνια δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε κάποιο umbrella term και να το αφήνουμε εκεί.
Αυτό φυσικά, έχει δημιουργήσει γούστα. Έχει δημιουργήσει προτιμήσεις. Δεν γίνεται να αρέσουν όλα σε όλους. Υπάρχουν άνθρωποι που τους αρέσουν πολλά από τα ιδιώματα της metal, και άλλοι που τους αρέσουν ελάχιστα και πολύ συγκεκριμένα. Οπότε, δημιουργείται το ερώτημα. Πως τα συγκρίνεις μεταξύ τους; Πως μπορείς να συγκρίνεις μεταξύ τους έναν progressive metal δίσκος με έναν grindcore δίσκο, ή έναν death metal δίσκο με έναν southern rock δίσκο, για να το κάνω ακόμα πιο δύσκολο;
Η απάντηση είναι πως δεν τα συγκρίνεις. Δεν γίνεται να συγκριθούν. Και όσο μεγαλύτερη απόσταση έχουν μεταξύ τους τα ιδιώματα ή τα είδη, ακόμα πιο δύσκολο. Για παράδειγμα, μέσα στη χρονιά στη λίστα με τις βαθμολογίες δίσκων που κρατάω, έδωσα 100 σε 2 δίσκους μόνο (ας μην σχολιάσουμε την αυστηρότητά μου τώρα). Ο ένας ήταν το Mosaic II: La deteste et la destresses των/του Unreqvited, και ο άλλος ήταν το Conundrum των Hallas. Ένας post-black δίσκος και ένας hard/psychedelic δίσκος.
Και τι πρέπει να κάνω τώρα; Να κάτσω να αποφασίσω ποιος από τους 2 μου άρεσε περισσότερο; Δε γίνεται. Και οι 2 μου αρέσουν το ίδιο. Απλά, υπό άλλες συνθήκες θα γυρίσω να ξανακούσω τον έναν από αυτούς, και υπό άλλες τον άλλον. Και είναι απόλυτα λογικό. Οπότε, η μόνη λύση για αυτό το πρόβλημα είναι end of year list ανά είδος. Φυσικά, μόνο τα είδη που ενδιαφέρουν τον καθένα μας. Ωραία, το λύσαμε αυτό. Το δεύτερο πρόβλημα όμως, δεν είναι στα χέρια μας να λυθεί.
Ο ανταγωνισμός των end of year lists
Oh, yeah. Υπάρχει δυστυχώς. Όσο εκνευριστικό κι αν είναι. Και δεν ξέρω αν το παίρνουν χαμπάρι όλοι οι αναγνώστες.
Δεν ξέρω πόσοι από εσάς που θα διαβάσετε αυτό το κείμενο το θυμάστε, αλλά στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90 υπήρχε ένας ηλίθιος ανταγωνισμός μεταξύ των ιδιωτικών τηλεοπτικών καναλιών για το ποιο θα έχει το καλύτερο δελτίο ειδήσεων. Ένας από τους τομείς που αποφάσισαν να ανταγωνιστούν, ήταν η ώρα έναρξης. Σε επίπεδο τηλεοπτικού marketing έχει τη σημασία του αυτό (lead in για την δυνατή σειρά του καναλιού, ή κάποια ταινία ή άλλη μετάδοση που θα του φέρει μεγάλη θεαματικότητα). Αν θυμάμαι καλά, την αρχή την είχε κάνει το Mega. Όλα τα κανάλια έδειχναν ένα δελτίο ειδήσεων 30′ στις 20:30. Μέχρι που στο Mega αποφάσισαν ότι “το κοινό πρέπει να ενημερώνεται νωρίτερα” και το δικό του βραδινό δελτίο ειδήσεων ξεκίναγε στις 20:27.
Σε έναν αντίστοιχο ηλίθιο διαγωνισμό έχουν μπλέξει διάφορα sites μεταξύ τους, με θέμα τις end of year lists. Αλλά φέτος νομίζω ότι το ξεχείλωσαν. Ειδικά το Decibel που έβγαλε τη λίστα του με τους καλύτερους δίσκους του 2020 στις 12 Νοεμβρίου. Φυσικά, όσοι κυκλοφόρησαν δίσκο από τα μέσα Νοεμβρίου και μετά, δεν θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν σε αυτή τη λίστα. Το Treble έβγαλε τη δική του στις 7 Δεκεμβρίου. Σαφώς καλύτερα από το Decibel, αλλά και πάλι.
Το Metalsucks (a.k.a. η internet-ική εκδοχή της Espresso για τη metal μουσική) έβγαλε ένα poll αναγνωστών στις 11 Δεκεμβρίου, το Revolver αποκάλυψε την τελική του 25άδα στις 25 Νοεμβρίου και το Louder ανακοίνωσε τη δική του λίστα στις 16 Δεκεμβρίου, και θεωρητικά είναι το τελευταίο από αυτά.
Οι λίστες αυτές έχουν δημοσιευτεί πολύ νωρίς. Δεν είναι λογικό από τέλη Νοεμβρίου και αρχές Δεκεμβρίου να έχει κλείσει η “συζήτηση” για τους καλύτερους δίσκους της χρονιάς. Ειδικά στο σήμερα και στο έτος 2020, που μπορεί κυριολεκτικά αύριο ένα συγκρότημα να κυκλοφορήσει μόνο του καινούριο δίσκο, χωρίς τη βοήθεια κάποιας εταιρείας, και να βγάλει ένα δίσκο που θα δημιουργήσει μεγάλο θόρυβο. Ειδικά στο 2020 της πανδημίας, που ακόμα περισσότεροι μουσικοί (ανεξάρτητα ονόματος και μεγέθους) δουλεύουν από το σπίτι τους.
Θα μπορούσε κάποιος να επιχειρηματολογήσει ότι οι δίσκοι έχουν ήδη σταλεί σε αυτά τα sites μέσω EPKs (Electronic Press Kit) πολύ νωρίτερα και να έχει προλάβει ο εκάστοτε συντάκτης να τον ακούσει από πριν. Η αλήθεια είναι όμως ότι αυτό ισχύει μόνο για μεγάλα ονόματα που συνεργάζονται με μεγάλες εταιρείες, και οι δίσκοι παρέχονται σε sites/webzines/περιοδικά/συντάκτες το πολύ 10 μέρες πριν την επίσημη κυκλοφορία τους κατά μέσο όρο. Και, δεδομένου ότι οι περισσότεροι συντάκτες που γράφουν σε τέτοια sites, εξασκούν και κάποιο βιοποριστικό επάγγελμα, το βρίσκω εξαιρετικά δύσκολο οι συντάκτες να προλαβαίνουν από τις 2 Δεκέμβρη να έχουν ακούσει όσους δίσκους τους αναλογούν που θα κυκλοφορήσουν μέχρι το τέλος του έτους, να έχουν διαμορφώσει γνώμη για αυτούς, και να έχουν ετοιμάσει και τη σχετική τους λίστα για το τέλος της χρονιάς.
Φυσικά, exactly the same goes for: σειρές, ταινίες, βιβλία, άρθρα, συνεντεύξεις. Το μόνο που δέχομαι είναι αθλητικά highlights. Παρόλο που και σε αυτά έχω πρόβλημα. Γιατί δεν τελειώνει η αγωνιστική χρονιά το Δεκέμβριο. Ούτε κάποιο πρωτάθλημα, ούτε κάποια διασυλλογική διοργάνωση. Οπότε, τι νόημα;
